Orchis brancifortii Bivona-Bernardi 1813
Branciforti’s orchis
Frans : Orchis de Branciforti
Engels : Branciforti’s Orchid
Duits : Branciforti Knabenkraut
Synoniemen:
Orchis quadripunctata Cyrillo ex Tenore subsp. brancifortii (Bivona-Bernardi) E.G. Camus & A. Camus 1928
Androrchis brancifortii (Bivona-Bernardi) D. Tyteca & E. Klein 2008
Anacamptis brancifortii (Bivona-Bernardi) Lindley 1835
Betekenis van de naam
De auteur Antonino de Bivona-Bernardi droeg deze plant op aan de Siciliaanse prins Branciforti, die zijn beschermheer was.
Beschrijving
Deze plant is onmiskenbaar en weinig veranderlijk. Wat opvalt is de zeer kleine bloem, waarbij de verhouding tussen de grote sepalen en de kleine lip opvalt.
Plant klein blijvend, tussen 20 en 25 cm hoog en met ongevlekte bladeren die vrij smal zijn. De bloeiwijze bestaat uit een tros met vele kleine bloemetjes.
De lip is rozerood met soms ook lichtroze tinten. De lip is duidelijk driedelig waarbij de zijlobben smal zijn en uitstaan en de bredere middenlob 2 (3) donkere vlekjes bezit. De twee zijdelingse petalen vormen een helm en beschermen aldus het gynostemium dat daardoor zo goed als onzichtbaar blijft. Elke bloem bezit een lang en dun spoor dat min of meer horizontaal wordt gehouden.
Bloeitijd
Vanaf midden april op lage hoogten tot in mei op grotere hoogte. (tot 1200 m)
Verspreiding
Komt voor op Sardinië en Sicilië, maar is daar niet algemeen. Op het Italiaanse vasteland is er nog een vindplaats van deze soort bekend in Calabrië, in de omgeving van Stilo.
Biotoop
Op kalkhoudende bodem die weinig begroeid is met andere planten. In de omgeving van de Etna groeit de soort vaak op jonge lavabodems.
Verwante taxa
Deze soort is duidelijk verwant met Orchis quadripunctata, maar is herkenbaar aan de ongevlekte bladeren en de kleinere bloemen die nooit 4 stippen op de lip bezitten. Orchis quadripunctata komt niet voor op Sardinië en Sicilië en heeft dus een andere verspreiding.
Tekst : Walter Van den Bussche, video : Patrick Mannens, foto’s : Patrick Mannens, Walter Van den Bussche, Bart Van de Vijver, Sandra Wilfert, Luc Segers, Daniel Gheyselinck, Felix Baeten, Luc Melis.
Met dank aan de vele fotografen die ons beeldmateriaal bezorgden van deze soort.
Volgende maand :
Ophrys apifera var.bicolor
Alle foto’s zijn welkom. Stuur ze naar secretariaat@semo.vlaanderen.
Alvast bedankt.
