Tweekleurige bijenorchis die bootst een vrouwelijke bij na om bestuivers aan te trekken, met hun karakteristieke lip die op een insect lijkt . Een Ophrys apifera variëteit. De correcte naam is Ophrys apifera forma bicolor. Een zeldzame variëteit waar het patroon op de lip is beperkt tot twee delen die horizontaal van elkaar verschillen. Onderaan bruin, bovenaan bleek geel.

Verder heeft deze soort alle kenmerken van de gewone Ophrys apifera. (zie ook Plant in de kijker maart 2021) Het blijft speciaal om dergelijke plant te vinden. Veel planten kan je quasi jaarlijks op dezelfde plaats terug vinden.

Ophrys apifera wordt ook wel eens een pioniersplant genoemd. Opvallend daar bij is dat je vaak Ophrys apifera kan vinden in gebieden waar de grond omgewoeld is. Door everzwijnen, door menselijk ingrijpen, door natuurlijke aardverschuivingen, molshopen. Maar ook op akkers die verlaten zijn en steeds gespaard bleven van bemesting of verontreiniging. Zonder al te veel concurrentie kunnen ze zich daar vestigen. Maar als die terreintjes meer begroeid raken worden ze als het ware verdrukt en verdwijnen ze weer als het ware op zoek naar andere plekjes. Deze wijze van groeien, vestigen en weer verdwijnen mag het begrijpelijk maken, dat goed landschapsbeheer, met maaien en afvoeren van maaisel nuttig is. De bijenophrys zal zich op plaatsen (bv bermen) vestigen en de concurrenten moeten we trachten te verwijderen.

De gewone bijenorchis bootst een vrouwelijke bij na om bestuivers aan te trekken, met hun karakteristieke lip die op een insect (bij) lijkt. De bicolor variëteit heeft een tweedelig gekleurde lip, zonder de karakteristieke tekening. Ze zijn vaak lichter gepigmenteerd dan de gebruikelijke vorm. Eenzelfde fenomeen zien we bij andere variëteiten waar sprake is van afwezigheid van roodbruine of roze pigmenten (flava variëteiten). Ook deze bijenorchissen zijn voornamelijk zelfbevruchters, maar worden toch ook bezocht door bijen. Men kan gemakkelijk concluderen dat de geur hier een belangrijkere rol speelt dan de tekening.

Tekst : Patrick Mannens, video : Patrick Mannens, foto’s : Daniel Gheyselinck, Martin Jansen, Luc Segers, Patrick Mannens

Met dank aan de vele fotografen die ons beeldmateriaal bezorgden van deze soort.

Volgende maand :

Ophrys massiliensis

Alle foto’s zijn welkom.  Stuur ze naar secretariaat@semo.vlaanderen.

Alvast bedankt.